İskânsız Binalara Elektrik ve Su Aboneliği Mümkün mü?
İskânsız Binalara Elektrik ve Su Aboneliği Mümkün mü? 7417 Sayılı Kanun'un Getirdiği Kolaylık
Gayrimenkul sahipleri ve alıcıları için en büyük sorunlardan biri, yapı kullanma izni (iskân) olmayan binalarda elektrik ve su aboneliği yapılması konusudur. Uzun yıllardır devam eden imar sorunları, birçok kişinin evine ya da iş yerine yasal yollarla elektrik ve su bağlatmasını engelliyordu. Ancak 7417 sayılı Kanun ile getirilen yeni düzenleme, bu konuda önemli bir kolaylık sağladı.
Peki, bu düzenleme tam olarak ne getiriyor? Belediyelerden alınan "yol hizmeti geçiş yazısı" nedir ve hangi durumlarda geçerlidir? İşte detaylar...
İskân Nedir ve Neden Önemlidir?
Öncelikle temel kavramları hatırlayalım. Yapı Kullanma İzin Belgesi, halk arasında bilinen adıyla iskân, bir binanın projesine uygun ve güvenli bir şekilde tamamlandığını gösteren resmi belgedir. 3194 sayılı İmar Kanunu'na göre, bir binanın kullanılabilmesi ve buraya elektrik, su, doğalgaz gibi aboneliklerin yapılabilmesi için iskân belgesi alınması zorunludur.
Ancak ülkemizdeki imar affı düzenlemeleri ve kaçak yapılaşma sorunu, birçok binanın iskânsız olmasına yol açmıştır. Bu durumda vatandaşlar, temel ihtiyaçları olan elektrik ve suya erişimde büyük zorluklar yaşamaktadır.
7417 Sayılı Kanun Ne Getiriyor?
05.07.2022 tarihli ve 31887 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7417 sayılı "Devlet Memurları Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun", iskânsız yapılar için önemli bir istisna getirmiştir.
Kanun'un ilgili hükmü şu şekildedir:
"Ruhsat alınmış ve buna göre yapılmış olan ya da hiç ruhsat alınmamış yapılara yol, elektrik, su, telefon, kanalizasyon, doğal gaz gibi alt yapı hizmetlerinden birinin veya birkaçının götürüldüğünü belgeleyenlere, elektrik ve su aboneliği yapılmasına imkan tanınmıştır."
Bu düzenleme ile kanun koyucu, uzun yıllardır devam eden bir mağduriyeti gidermeyi hedeflemiştir. Artık iskânı olmayan bir binada oturan vatandaşlar, belediyeden alacakları bir yazı ile elektrik ve su aboneliği yapabilecektir.
Belediye Yazısı: "Yol Hizmeti Geçtiğine Dair Belge"
Bu düzenleme kapsamında vatandaşların alması gereken belge, ilgili belediyeden temin edilen "yol hizmeti geçtiğine dair yazı" dır. Peki bu yazı nasıl alınır ve içeriği nedir?
Başvuru Süreci
Vatandaş, taşınmazının bulunduğu belediyeye (genellikle Fen İşleri Müdürlüğü veya İmar Müdürlüğü) bir dilekçe ile başvurur. Dilekçede, 7417 sayılı Kanun kapsamında, taşınmazın bulunduğu sokağa alt yapı hizmeti (yol) götürüldüğüne dair resmi bir belge talep edilir.
Belediyenin İncelemesi
Belediye yetkilileri, başvuruya konu adresi inceler ve şu tespiti yapar:
-
Taşınmazın bulunduğu sokak açık mı?
-
Bu sokağa alt yapı hizmeti götürülmüş mü?
-
Bu hizmet, kanunda belirtilen 31/12/2021 tarihinden önce mi gerçekleşmiş?
Yazının Düzenlenmesi
İnceleme sonucunda, sokağın 31/12/2021 tarihinden önce açık olduğu ve alt yapı hizmetinin götürüldüğü tespit edilirse, belediye tarafından başvuru sahibine resmi bir yazı verilir. Bu yazıda, ilgili adresin bulunduğu sokağın belirtilen tarihten önce açık olduğu resmen onaylanır.
Bu Yazının Hukuki Niteliği ve Sınırları
Belediyeden alınan bu yazı, bir "tespit belgesi" niteliğindedir. Ancak bu belgenin kapsamını ve sınırlarını doğru anlamak büyük önem taşır.
Yazının İşlevi
Bu yazı, elektrik ve su dağıtım şirketlerine ibraz edildiğinde, iskân belgesi olmayan bir binaya abonelik yapılmasını sağlar. Yani vatandaş, evine yasal yollarla elektrik ve su bağlatabilir.
Yazının Sınırları
Bu yazının imar affı veya yapı kayıt belgesi olmadığını vurgulamak gerekir. Şu anlama gelir:
-
Yapıya yasal statü kazandırmaz: Bu yazı, binanın iskânlı hale geldiği anlamına gelmez.
-
Kat mülkiyetine geçiş hakkı vermez: Tapuda kat mülkiyeti kurulması için hala iskân belgesi gereklidir.
-
Ticari ruhsat için yeterli değildir: Bir iş yerinin (otel, restoran, market vb.) açılabilmesi için "İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı" gerekir. Bu ruhsat için ise binanın iskân belgesine sahip olması şarttır.
-
Sadece konut aboneliği içindir: Bu yazı ile sadece mesken (konut) aboneliği yapılabilir.
Örnek Bir Uygulama: Yenişehir Belediyesi Yazısı
Geçtiğimiz günlerde Yenişehir Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından düzenlenen bir yazı, bu uygulamanın tipik bir örneğini oluşturmaktadır.
Çiftlikköy Mahallesi'ndeki bir taşınmaz için düzenlenen yazıda, vatandaşın 7417 sayılı Kanun kapsamındaki başvurusu değerlendirilmiş ve şu tespit yapılmıştır:
*"Çiftlikköy Mahallesi 3208 sokak ... taşınmazın bulunduğu sokağın 31/12/2021 tarihinden önce de açık olduğu görülmüştür."*
Bu tespit sonucunda vatandaşa resmi bir yazı verilmiş ve böylece elektrik-su aboneliği yapabilmesinin önü açılmıştır.
Benzer Durumlarda Nelere Dikkat Edilmeli?
Bir gayrimenkul satın alırken veya mevcut bir yapının hukuki durumunu sorgularken şu hususlara dikkat edilmelidir:
1. İskân Belgesi Sorgulaması
Bir taşınmazın yasal olup olmadığını anlamanın en kesin yolu, ilgili belediyeden Yapı Kullanma İzin Belgesi olup olmadığını sormaktır. Eğer bina iskânlı ise, herhangi bir sorun yok demektir.
2. Yapı Kayıt Belgesi
Daha önceki imar afları kapsamında (örneğin 2018'deki imar barışı) alınmış bir "Yapı Kayıt Belgesi" varsa, bu belge geçici olarak iskân yerine geçebilir ve elektrik-su aboneliği yapılmasını sağlayabilir.
3. 7417 Sayılı Kanun Kapsamındaki Yazılar
Eğer bir taşınmaz için belediyeden bu makalede incelenen türden bir "yol hizmeti geçiş yazısı" alınmışsa, bu durum:
-
Taşınmazın iskânının olmadığı anlamına gelir,
-
Sadece konut olarak kullanılmak üzere elektrik-su aboneliği yapılabileceği anlamına gelir,
-
Ticari bir faaliyet için yeterli olmadığı anlamına gelir.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Bu yazı ile doğalgaz aboneliği de yapılabilir mi?
Kanun metninde doğalgaz da alt yapı hizmetleri arasında sayılmıştır. Ancak doğalgaz dağıtım şirketlerinin kendi mevzuatları farklılık gösterebileceği için, ilgili şirketle görüşülmesi önerilir.
2. Bu yazı ile ticari bir işletme açılabilir mi?
Hayır. Ticari bir işletme (otel, pansiyon, restoran, market vb.) açmak için İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı alınması gerekir. Bu ruhsat için binanın iskân belgesine sahip olması şarttır.
3. Bu yazının süresi var mı?
Bu yazı, düzenlendiği tarihten itibaren süresiz olarak geçerlidir. Ancak elektrik ve su dağıtım şirketlerinin güncel uygulamaları takip edilmelidir.
4. 31/12/2021 tarihi neden önemli?
Kanun koyucu, bu düzenlemenin kapsamını belirlerken 31/12/2021 tarihini referans almıştır. Bu tarihten önce alt yapı hizmeti götürülen yapılar düzenleme kapsamındadır.
5. Bu yazı her belediyeden alınabilir mi?
Evet, taşınmazın bulunduğu yerin bağlı olduğu belediyeden bu yazı talep edilebilir. Belediye, gerekli incelemeyi yaparak durumu tespit eder.
Sonuç
7417 sayılı Kanun ile getirilen düzenleme, yıllardır iskân sorunu nedeniyle elektrik ve su aboneliği yapamayan vatandaşlar için önemli bir kolaylık sağlamıştır. Belediyelerden alınan "yol hizmeti geçiş yazısı" ile iskânsız binalara elektrik ve su aboneliği yapılabilmektedir.
Ancak unutulmamalıdır ki bu yazı, binaya yasal statü kazandırmamakta, sadece temel ihtiyaç olan elektrik ve suyun bağlanmasına imkan tanımaktadır. Bir binanın tamamen yasal hale gelmesi için mutlaka Yapı Kullanma İzin Belgesi (iskân) alınması gerekmektedir.
Gayrimenkul sahipleri ve alıcıları, bu tür belgelerin sınırlarını iyi bilmeli ve bir taşınmaz satın alırken mutlaka iskân durumunu sorgulamalıdır. Aksi takdirde, ileride imar mevzuatına aykırılık nedeniyle yıkım veya para cezası gibi yaptırımlarla karşılaşma riski her zaman bulunmaktadır.