Bir sabah apartmanınızın önünden geçerken gördünüz: Dükkan sahibi, dükkanın önüne duvar örmüş. Kaldırımı kapatmış, ortak alanı gasp etmiş, üstelik sizden kimseye sormamış. Önce sinirlendiniz — çok normal. Sonra "peki ben şimdi ne yapacağım?" diye düşündünüz.
İşte tam olarak buradasınız. Bu rehber, dükkan önüne çekilen kaçak duvarı yıktırmak isteyen apartman sakinleri ve kat malikleri için adım adım yol haritasıdır. Belediye dilekçesinden CİMER başvurusuna, mahkeme sürecinden apartman içi karar mekanizmalarına kadar her şeyi bu yazıda bulacaksınız.
Önemli olan panik yapmamak. Elinizdeki haklar sandığınızdan çok daha güçlü. Yeter ki doğru sırayla, doğru mercilere başvurun. Hadi başlayalım.
İlk adım delil toplamaktır. Yetkili mercilere başvurduğunuzda eliniz boş gidemezsiniz. Aşağıdakileri mutlaka yapın:
📸 Fotoğraf çekin: Duvarı farklı açılardan, mümkünse tarih damgalı olarak fotoğraflayın. Kaldırımı ne kadar işgal ettiğini, apartman girişini nasıl etkilediğini, varsa engelli rampasına ya da yangın merdivenine olan mesafesini kadraja alın.
📏 Ölçü alın: Duvarın yaklaşık yüksekliğini, uzunluğunu ve kaldırımdan ne kadar taştığını bir metre ya da şerit metre ile ölçün. Göz kararı değil, rakam konuşur.
📝 Tutanak tutun: En az 2 apartman sakiniyle birlikte, gördüğünüz durumu tarih ve saat belirterek yazılı hale getirin. "Apartmanımızın zemin katında yer alan X numaralı dükkanın önüne, ortak kullanım alanını işgal edecek şekilde yaklaşık ... metre uzunluğunda duvar örüldüğü tespit edilmiştir" gibi net ifadeler kullanın. İmza atmayı unutmayın.
🗺️ Tapu ve proje kontrolü: Belediyenin imar arşivinden ya da e-Devlet üzerinden apartmanınızın onaylı mimari projesini edinin. Duvarın projede olup olmadığını kontrol edin. Projede yoksa işiniz çok daha kolay: bu doğrudan ruhsata aykırı imalat demektir.
Kaçak duvar, Kat Mülkiyeti Kanunu'na (KMK) göre tüm kat maliklerini ilgilendiren bir ortak alan ihlalidir. Bu nedenle apartman yönetimi ve diğer kat malikleriyle birlikte hareket etmeniz, hukuki süreci hem hızlandırır hem de güçlendirir.
🏢 Apartman yönetimine yazılı başvurun: Yöneticiye durumu anlatan kısa bir dilekçe verin. Yönetici, KMK Madde 35 uyarınca ortak alanların korunmasından sorumludur ve gerektiğinde kat malikleri kurulunu olağanüstü toplantıya çağırabilir.
👥 Kat malikleri kurulu kararı alın: Mümkünse apartmanda bir toplantı yapıp "kaçak duvarın yıktırılması için hukuki yollara başvurulmasına" dair karar defterine yazılı bir karar alın. Oy çokluğu yeterlidir; oybirliği şart değildir. Bu karar belediyeye ve mahkemeye sunacağınız en güçlü belgelerden biri olacaktır.
⚠️ Önce komşuluk hukuku: İmkan varsa, dükkan sahibiyle önce sözlü olarak konuşup durumu izah edin. "Bu duvarı gönüllü kaldırmazsanız resmi yollara başvuracağız" demek bazen sorunu mahkemeye gitmeden çözer. Ancak tehditkar değil, bilgilendirici bir dille yaklaşın.
Kaçak duvar bir imar kirliliğidir ve Türk Ceza Kanunu Madde 184 kapsamında suç teşkil eder. Belediye, 3194 sayılı İmar Kanunu gereği ruhsatsız ve projeye aykırı yapıları yıkmakla yükümlüdür. Başvuru için iki muhatap var:
🏛️ İmar ve Şehircilik Müdürlüğü: Asıl yetkili birim burasıdır. Ruhsata aykırı yapılaşmayı tespit eder, tutanak tutar, yıkım kararı alır ve süreci başlatır.
👮 Zabıta Müdürlüğü: Özellikle kaldırım işgali, yaya geçişini engelleme gibi durumlarda zabıta da devreye girer ve İmar'a bildirimde bulunabilir.
Başvurunuzu elden dilekçe ile ya da belediyenin web sitesindeki şikayet formu üzerinden yapabilirsiniz. Dilekçenize fotoğrafları, tutanağı ve proje örneğini ekleyin. Başvuruya istinaden belediye ekipleri yerinde inceleme yapar.
📌 Belediyeye yapacağınız başvurunun kayıt numarasını mutlaka alın. Bu numara, ileride CİMER'e ya da mahkemeye başvurduğunuzda referans olacaktır. Ayrıca belediye 30 gün içinde cevap vermek zorundadır; cevap vermezse bir üst aşamaya geçme hakkınız doğar.
⬆️ Bu dilekçeyi kendi bilgilerinizle doldurup belediyenin evrak kayıt birimine elden teslim edin. Kayıt numaranızı almayı unutmayın.
Belediyeye dilekçe verdiniz ama 30 gün geçti, ses yok. Ya da belediye "inceledik, sorun yok" deyip geçiştirdi. İşte burada devreye CİMER (Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi) giriyor.
CİMER başvurusu, belediyenin işlem yapmaması halinde üst merciden denetim talep etmenin en etkili yoludur. CİMER'e yapılan her başvuru, ilgili kuruma (bu durumda belediyeye) iletilir ve kurum cevap vermek zorundadır. Cevap süresi yasal olarak 30 gündür.
🌐 cimer.gov.tr adresine gidin. e-Devlet şifrenizle giriş yapın.
🖊️ "Yeni Başvuru" butonuna tıklayın.
🏛️ Başvuru yapılacak kurum olarak ilgili belediyeyi seçin.
📝 Konuyu net yazın: ".... Belediyesi İmar Müdürlüğü'ne … tarihinde … sayılı dilekçe ile
başvurmama rağmen 30 gün içinde gerekli işlem yapılmamıştır. Adres … Kaçak duvar halen yerinde durmaktadır.
Belediyenin İmar Kanunu'ndan doğan yükümlülüğünü yerine getirmesi için gereğini arz ederim."
📎 Varsa belge, fotoğraf ve önceki dilekçenizin kayıt numarasını ekleyin.
📬 Başvuruyu tamamladıktan sonra size verilen başvuru takip numarasını kaydedin.
Bu numarayla cimer.gov.tr üzerinden süreci takip edebilirsiniz.
Bütün idari yollar tükendi. Belediye harekete geçmedi, CİMER'den sonuç alamadınız, dükkan sahibi duvarı sökmemekte direniyor. Şimdi sıra yargı yolunda.
Açabileceğiniz dava türleri şunlardır:
⚖️ El Atmanın Önlenmesi (Men-i Müdahale) Davası: Ortak alana yapılan tecavüzün giderilmesi için Sulh Hukuk Mahkemesi'nde açılır. Kat Mülkiyeti Kanunu Madde 19 ve 33'e dayanır. "Ortak alana haksız müdahale var, kaldırılsın" dersiniz. Mahkeme keşif yapar, bilirkişi raporu alır ve duvarın yıkılmasına karar verebilir.
🏗️ Yıkım (Kal) Davası: İmar Kanunu'na aykırı yapının yıkılması için belediyeye karşı idare mahkemesinde açabileceğiniz bir davadır. "Belediye görevini yapmıyor, yıkım kararı alınsın" talebiyle idari dava açarsınız. Bu dava türünde belediyenin işlem yapmama hali dava konusu edilir.
Apartmanınızda benzer bir sorunla karşı karşıyasınız. Dilekçe yazımı, belediye takibi, apartman yönetimi koordinasyonu ve hukuki süreç yönetiminde yanınızdayız. İmer Yönetim olarak Mersin Mezitli'de 10+ yıllık tecrübemizle kat maliklerine destek veriyoruz.
📞 0532 576 93 40